آمادهسازی فایل — حذف ردیف متن گویهها
برخلاف SPSS، نرمافزار SmartPLS فقط عدد میپذیرد. فایل CSV دانلودی ما در ردیف دوم متن فارسی گویهها را دارد؛ قبل از Import باید حذفش کنی:
- فایل CSV را با Excel باز کن.
- روی شمارهٔ ردیف ۲ (اولین ردیف بعد از نام متغیرها) کلیک راست کن و Delete بزن. (پیشنهاد: قبل از حذف، این ردیف را جایی کپی کن تا متن گویهها را برای گزارش پایاننامهات داشته باشی.)
- با File ← Save As فایل را با فرمت CSV UTF-8 (Comma delimited) ذخیره کن.
در Excel فقط ردیف ۲ (متن گویهها) حذف میشود — نام متغیرها میماند.
ساخت پروژه و Import داده
- در SmartPLS دکمهٔ New project را بزن و یک نام بده (مثلاً IranSPSS-Practice).
- داخل پروژه روی Import data file کلیک کن و فایل CSV مرحلهٔ قبل را انتخاب کن.
- در پیشنمایش، مطمئن شو Delimiter روی Comma است و ستونها (id، SQ1 و…) درست جدا شدهاند. اگر از سطح پیشرفته داده گرفتهای، در بخش Missing values سلول خالی را بهعنوان مقدار گمشده معرفی کن.
ساخت پروژه (چپ) و پیشنمایش Import (راست) — تعداد Indicator ها باید با ستونهای فایل بخواند.
رسم مدل ساختاری
داخل پروژه یک PLS-SEM model جدید بساز. بسته به سطحی که داده گرفتهای، مدل فرق میکند:
- رایگان / پایه: دو سازه — کیفیت خدمات (SQ) ← رضایت مشتری (SAT).
- متوسط / پیشرفته (زنجیرهای): سه سازه — SQ ← SAT ← وفاداری (LOY).
- شاخهای: همان سه سازه، ولی SQ به هر دوی SAT و LOY فلش مستقیم دارد.
با ابزار سازه (دایره) روی بوم کلیک کن، نامش را بگذار، و با ابزار فلش (Connect) رابطهها را رسم کن.
مدل زنجیرهای SQ ← SAT ← LOY با گویههای متصل — فلش نقطهچین فقط در حالت شاخهای رسم میشود.
اتصال گویهها به سازهها
در نوار کناری چپ، فهرست Indicator ها (ستونهای فایل) را میبینی. گویههای همخانواده را انتخاب کن و روی سازهٔ مربوط بکش:
- SQ1 تا SQ4 (یا SQ5) → روی سازهٔ SQ
- SAT1 تا SAT4 → روی سازهٔ SAT
- LOY1 تا LOY4 → روی سازهٔ LOY (اگر در مدلت هست)
- ستون id را به هیچ سازهای وصل نکن — فقط شمارهردیف است.
اجرای الگوریتم و خواندن نتایج
از نوار بالای مدل، Calculate ← PLS-SEM algorithm را بزن و با تنظیمات پیشفرض Start calculation کن. در صفحهٔ نتایج این سه جدول را ببین:
- Construct reliability and validity: آلفای کرونباخ، CR (rho_c) و AVE هر سازه — با گزارش PDF سایت مقایسهشان کن.
- Outer loadings: بار عاملی هر گویه (بالای ۰٫۷ مطلوب است).
- R-square: قدرت تبیین سازههای وابسته (SAT و LOY).
نمونهٔ جدول نتایج — آستانههای رایج: آلفا و CR بالای ۰٫۷، AVE بالای ۰٫۵